Czym jest rozporządzenie BMR?

Po globalnym kryzysie finansowym w latach 2008–2009 zaufanie do instytucji finansowych i rynków kapitałowych zostało poważnie nadszarpnięte. Jednym z głównych źródeł kontrowersji okazały się wskaźniki referencyjne (tzw. benchmarks), takie jak LIBOR czy EURIBOR, które przez lata stanowiły podstawę dla wyceny kredytów, obligacji, instrumentów pochodnych i innych produktów finansowych.
Ujawnione przypadki manipulacji tymi wskaźnikami uświadomiły, że konieczne jest stworzenie jednolitych, rygorystycznych zasad dotyczących ich opracowywania i nadzoru. W efekcie w 2016 roku w Unii Europejskiej przyjęto rozporządzenie BMR – Benchmark Regulation (EU) 2016/1011.

Rozporządzenie BMR (Benchmark Regulation) to akt prawny Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. Jego pełna nazwa brzmi:
Rozporządzenie w sprawie wskaźników stosowanych jako stopy referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych oraz w celu pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych.
Weszło ono w życie 1 stycznia 2018 r. i obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach członkowskich UE, w tym w Polsce.

Cele rozporządzenia BMR
Rozporządzenie BMR zostało stworzone, by zapewnić:

1. Wiarygodność i rzetelność wskaźników referencyjnych,
2. Transparentność metod ich wyznaczania,
3. Zwiększoną ochronę inwestorów i konsumentów,
4. Zaufanie do rynków finansowych w UE,
5. Spójność regulacyjną między krajami członkowskimi.

Kluczowe założenia BMR

• Obowiązek oparcia wskaźników na rzeczywistych danych – Wskaźniki referencyjne muszą być tworzone w oparciu o realne transakcje rynkowe, a nie na deklaracjach banków. Ma to zapobiec manipulacjom i poprawić jakość danych źródłowych.

• Nadzór nad administratorami – Każdy podmiot, który opracowuje i publikuje wskaźniki (tzw. administrator), musi uzyskać zezwolenie właściwego organu nadzoru (w Polsce – Komisji Nadzoru Finansowego).

Kodeks postępowania dla dostawców danych
Podmioty dostarczające dane do wyznaczania wskaźnika muszą przestrzegać kodeksu określającego zasady rzetelności, bezstronności i odpowiedzialności.

Plany awaryjne (fallback plans)
Instytucje finansowe są zobowiązane do posiadania planów awaryjnych, które wskazują, jaki wskaźnik zastępczy zostanie użyty, jeśli dotychczasowy przestanie być publikowany.

Znaczenie rozporządzenia BMR dla Polski
W Polsce rozporządzenie BMR ma ogromne znaczenie ze względu na funkcjonowanie wskaźnika WIBOR.
Po analizie zgodności z wymogami BMR okazało się, że WIBOR – oparty na deklaracjach banków, a nie realnych transakcjach – nie spełniał unijnych kryteriów wiarygodności.

W konsekwencji zdecydowano o stopniowym wycofaniu WIBOR i jego zastąpieniu nowym wskaźnikiem – POLSTR (Polish Short-Term Rate), który:

• opiera się na rzeczywistych transakcjach depozytowych,
• jest zgodny z BMR,
• ma zapewnić większą przejrzystość i bezpieczeństwo dla kredytobiorców.

 Praktyczne skutki BMR

Znaczenie BMR dla konsumentów i rynku

Dzięki wprowadzeniu rozporządzenia BMR:

• Kredytobiorcy zyskają większą przejrzystość w ustalaniu oprocentowania kredytów,
• Banki będą musiały stosować jednolite, audytowane procedury,
• Inwestorzy zyskają pewność, że wskaźniki są oparte na realnych danych,
• Rynek finansowy stanie się bardziej odporny na nadużycia.

Rozporządzenie BMR (EU) 2016/1011 to filar współczesnego systemu finansowego w Europie.
Jego celem jest przywrócenie zaufania do wskaźników referencyjnych i zapewnienie, że ich wartość odzwierciedla rzeczywiste warunki rynkowe, a nie uznaniowe decyzje instytucji finansowych.

W Polsce wprowadzenie BMR stało się bezpośrednim impulsem do reformy rynku i likwidacji WIBOR, co doprowadzi do pełnego wdrożenia POLSTR – nowoczesnego, wiarygodnego wskaźnika zgodnego z unijnymi standardami.

Nie wiesz, czy Twoja klauzula WIBOR jest zgodna z prawem?
Prześlij kopię swojej umowy do bezpłatnej analizy prawnej. Dowiesz się, czy możesz odzyskać nadpłaty, unieważnić kredyt albo usunąć WIBOR.