Główne powody likwidacji WIBOR

Likwidacja WIBOR w Polsce to jedna z największych zmian na krajowym rynku finansowym od lat.

Brak oparcia o realne transakcje
WIBOR był ustalany na podstawie deklaracji banków, po jakiej stopie mogłyby pożyczać sobie pieniądze — nie na podstawie rzeczywistych transakcji. W praktyce, takich pożyczek międzybankowych jest dziś bardzo mało, więc WIBOR nie odzwierciedla realnego kosztu pieniądza. WIBOR to efekt wewnętrznych ustaleń największych banków w Polsce. To rodziło wątpliwości co do jego wiarygodności i podatność na manipulacje (podobnie jak LIBOR w Wielkiej Brytanii, który został zlikwidowany w 2023 r.).

Unijne wymogi prawne (BMR – Benchmark Regulation)
Unijne rozporządzenie BMR (EU Benchmark Regulation) wymaga, by wskaźniki referencyjne:

• opierały się na rzeczywistych danych rynkowych,
• były transparentne i wiarygodne,
• miały tzw. plany awaryjne (fallbacks), gdyby przestały być publikowane.

WIBOR nie spełniał w pełni tych standardów, więc Polska musiała dostosować się do prawa UE.

Wzrost znaczenia wskaźników opartych o rzeczywiste dane
W wielu krajach stare wskaźniki typu LIBOR/WIBOR zostały zastąpione nowymi:

• 🇬🇧 Wielka Brytania → SONIA,
• 🇺🇸 USA → SOFR,
• 🇪🇺 Strefa euro → €STR,
• 🇵🇱 Polska → POLSTR.

Wszystkie te nowe stopy są niewrażliwe na deklaracje banków, bo wynikają z faktycznych transakcji depozytowych.

Większa przejrzystość i ochrona konsumentów
POLSTR ma być bardziej obiektywny i stabilny niż WIBOR, bo odzwierciedla realny koszt krótkoterminowego pieniądza w Polsce. W założeniu, ma to ograniczyć ryzyko sytuacji, w której banki lub rynek sztucznie zawyżają oprocentowanie kredytów. Dla kredytobiorców oznacza to bardziej przewidywalne raty i mniejsze ryzyko manipulacji.

Uproszczenie systemu i zgodność z globalnymi standardami
Dzięki przejściu na POLSTR, Polska będzie miała wskaźnik zgodny z nowoczesnymi, międzynarodowymi standardami. Ułatwi to działanie banków międzynarodowych, emisje obligacji i współpracę z inwestorami zagranicznymi.

Nie wiesz, czy Twoja klauzula WIBOR jest zgodna z prawem?
Prześlij kopię swojej umowy do bezpłatnej analizy prawnej. Dowiesz się, czy możesz odzyskać nadpłaty, unieważnić kredyt albo usunąć WIBOR.